9 Mayıs 20262 dk okuma

Richard Stallman Hakkında Araştırmalarım

Özgür olmak için fedakarlık yapmak gerekir

— Richard Stallman

Richard Stallman namı değer RMS, Gnu-linux haraketinin lideri ve kurcusu, Emacs uygulamasının yazarı bir tekno-filozoftur.

1953'ün Mart ayında New York'ta dünyaya gelen Stallman, 83 yılında GNU projesini başlattı. Bundan bir yıl sonra MIT üniversitesinin Yazılım Telifi düzenlemesinin üzerine MIT'den ayrıldı. (Britannica)

Özgür Yazılımı teknolojinin ilk özgürlük hareketi olarak adlandıran Stallman, bilgisayarı bizim emirlerimizi dinleyen uluslararası bir makine olarak tanımlamaktadır. Ve özgür olmayan yazılımları da sizin emirlerinize müdahale eden ve belli başlı emirlerinizi yerine getiren sizin makinenizde sizi kısıtlayan zincirler olarak görmektedir.

Dört Özgürlük

Özgürlük 0: Özgürce o programı istediğiniz amaç uğruna çalıştırıp kapatabilme

Özgürlük 1: Kaynak Koduna erişim ve amaca göre düzenleyebilme özgürlüğü

Özgürlük 2: Programın kopyalarını yeniden dağıtabilir ve başkalarına yardım etme özgürlüğü

Özgürlük 3: Modifiyeli sürümü dağıtabilme özgürlüğü. Böylece topluluğa bir seçenek sunabiliriz

Stallman'a göre bir program bu temel 4 özgürlükten birini sunmuyorsa o program, kullanıcıyı kontrol etmek isteyen ve kullanıcının makinesine haksız olarak ortak olan bir yazılımcının eseridir ve bu yazılımcılar kullanıcıların üzerinde güç elde edip birer otorite olarak karşımıza çıktığını söylemektedir. Stallman için kullanıcılar makinelerini haklı olarak kontrol etmesi gereken, tam kontrole sahip olmayı da hak eden kişilerdir, bu yüzden bu türden yazılımcılar ve yazılımlar haksız olarak kişisel makinelere ortak olan haksız misafirlerdir. (kaynak) Dahası kendisi özgür olmayan yazılımların kullanıcıları kontrol ettiği, onları izlediği ve veriler toplayabildiğini, bunun -aksidi iddia etseler de doğrulunu ya da yanlışlığını kodların erişilemez olduğu için kanıtlanamıyacağını da söylemektedir. (kaynak)

Richard Stallman'ın makinelerdeki yazılımlarda bir ayrım yapmaktadır. Ona göre eğer bir modül değiştirilemeyen gömülü bir yazılım sağlıyorsa bunun kullanımında herhangi bir sorun yoktur, ancak o yazılım bir arka kapı, kullanıcıyı izleyen bir işlevi yoksa, ama kendisinin de dediği gibi buna güvenmek pek mümkün değildir. (kaynak) Dahası kendisi bilinenin aksine sadece kendi makinesinde özgür yazılımın savunuculuğunu yapmaktadır, kendisinin dediği gibi ATM üzerinden yaptığı bir işlem ilgili ATM'nin kendi cihazı olmadığı için özgür yazılım savunuculuğu ile alakalı değildir, çünkü o cihaz kendisine ait değil Richard'ın tek istediği kendine ait olan cihazın haklı olarak tam kontrolüne sahip olmaktır. (kaynak)

Kendisi bu çerçevede ya bilgisayar kullanımının bırakılmasını ya da özgür yazılım dünyasına giriş yapılması gerektiğini söylemektedir. Bu yüzden kendisi bilgisayarlarda tam anlamıyla özgür olan kullanıcıların bu haklı kontrolüne tam izin veren GNU adlı bir işletim sistemi projesine 1984 yılında başladı. Ancak kendi deyimiyle bir parça eksikti ve bunu da Linus'un geliştirdiği Linux Kernel'i ile aştılar. Böylece Gnu-linux işletim sistemi ortaya çıktı.